In veel organisaties leeft het gevoel dat er ergens iets niet klopt binnen de ICT. Het is zelden een concreet probleem en vrijwel nooit een acute aanleiding om direct in te grijpen. Systemen functioneren, leveranciers leveren en medewerkers kunnen hun werk doen. Op het eerste gezicht lijkt alles onder controle.

En toch ontstaat er twijfel. Een opmerking die tussendoor valt. Een vraag die niet helemaal beantwoord wordt. Vaak komt het neer op iets simpels:

“Volgens mij geven we best veel uit aan ICT… maar het zal wel kloppen.”

Juist dat zinnetje is interessant. Niet omdat het iets bevestigt, maar omdat het iets blootlegt. Het laat zien dat er geen zekerheid is. En waar geen zekerheid is, ontbreekt inzicht.

Waarom ICT-kosten zelden echt inzichtelijk zijn
​
Het gebrek aan inzicht in ICT-kosten ontstaat zelden door nalatigheid. Het is het gevolg van hoe organisaties groeien. ICT ontwikkelt zich mee met de organisatie, vaak zonder dat er een moment is waarop het geheel opnieuw wordt bekeken.

Nieuwe systemen worden geïntroduceerd om processen te ondersteunen. Leveranciers worden ingeschakeld om specifieke problemen op te lossen. Contracten worden verlengd omdat ze ooit logisch waren en de operatie niet verstoord mag worden. Iedere beslissing op zichzelf is te verklaren en vaak zelfs noodzakelijk geweest.

Maar in de optelsom ontstaat er iets anders.

Een landschap waarin systemen naast elkaar bestaan zonder dat de samenhang duidelijk is. Waar kosten verspreid raken over verschillende afdelingen en budgetten. Waar verantwoordelijkheden impliciet worden belegd, zonder dat iemand het volledige overzicht heeft.
​

Naarmate organisaties groeien, neemt ook de complexiteit van het ICT-landschap toe. Wat ooit begon als een overzichtelijke structuur, ontwikkelt zich tot een netwerk van systemen, koppelingen en afhankelijkheden.

Die groei is vaak functioneel. Systemen worden toegevoegd om efficiënter te werken, processen te verbeteren of nieuwe diensten mogelijk te maken. Maar tegelijkertijd ontstaat er een situatie waarin het steeds moeilijker wordt om het geheel te overzien.

Beslissingen worden genomen op basis van lokale optimalisatie. Wat werkt voor één afdeling, hoeft niet per definitie te werken voor de organisatie als geheel. Leveranciers adviseren vanuit hun eigen expertise, maar zelden vanuit het volledige landschap.

Hierdoor ontstaat een verschuiving.

Niet langer wordt ICT gestuurd vanuit overzicht, maar vanuit fragmenten. En die fragmentatie is precies waar kosten, risico’s en inefficiëntie samenkomen.